Wat is een darmstoornis?
Darmaandoeningen komen zeer vaak voor
Obstipatie, ontlastingsincontinentie en soms ook een combinatie van beide, worden een darmdisfunctie of darmstoornis genoemd. Obstipatie houdt verband met moeilijkheden bij het legen van de dikke darm en rectum als gevolg van bijv. een onregelmatige stoelgang of ontlasting die moeilijk uit te scheiden is.
Mensen die lijden aan fecale incontinentie (ontlastingsincontinentie) hebben geen controle over hun stoelgang en er wordt ontlasting, slijm of gas verloren uit het rectum door een onderliggende aandoening.
Fecale incontinentie
Fecale incontinentie is het verlies van controle over de darmen. Dit kan variëren van het soms verliezen van een kleine hoeveelheid ontlasting, slijm of gas tot het niet in staat zijn om de stoelgang te controleren. Sommige mensen met ontlastingsincontinentie voelen de aandrang (aandrang ontlastingsincontinentie) om ontlasting te hebben, maar kunnen mogelijk de ontlasting niet ophouden voordat ze een toilet bereiken (aandrang ontlastingsincontinentie). Andere mensen voelen niet dat er ontlasting aan komt (passieve fecale incontinentie) en zullen ontlasting uitscheiden of winden laten zonder dat ze hier controle over uit kunnen oefenen (passieve fecale incontinentie).
Incontinentie kan een probleem zijn als:
- er plotselinge aandrang is om ontlasting uit te scheiden en het niet mogelijk is om op tijd het toilet te bereiken
- ondergoed bevuild wordt zonder dat iemand de aandrang voelt om naar het toilet te gaan
- er bij het laten van windjes soms ook ongewild ontlasting wordt verloren
- lemand bang is om het huis te verlaten als hij/zij niet weet of er ergens een toilet aanwezig is
- de angst voor “ongelukjes” ervoor zorgt dat iemand thuisblijft, als eropuit gaan überhaupt mogelijk is
Obstipatie
Obstipatie kan de kwaliteit van leven van de getroffenen ernstig aantasten. Symptomen van obstipatie kunnen een onregelmatige stoelgang, persen tijdens de stoelgang, het moeilijk naar buiten persen van harde ontlasting en een gevoel van onvolledige lediging zijn. Dit kan andere problemen veroorzaken, zoals bloedingen, aambeien of pijn. Sommige mensen hebben een aantal van de bovenstaande symptomen, terwijl anderen last hebben van maar één symptoom.
Er is waarschijnlijk sprake van obstipatie als:
- er minder dan 3 keer per week een stoelgang is
- het vaak moeilijk is om de ontlasting naar buiten te persen
- de ontlasting vaak droog, hard of klonterig is (type 1 of 2 van de Bristol stoelgangschaal)
- het gepaard gaat met het gevoel van onvolledig lediging
Darmaandoeningen komen zeer vaak voor. Veel mensen vragen niet om advies, omdat ze niet weten waar ze hulp kunnen krijgen. Ze kunnen ook bang zijn om hun problemen te bespreken, of ze schamen zich ervoor. Onthoud dat je niet de enige bent. Als je last hebt van symptomen van een darmaandoening, maak dan een afspraak met een zorgverlener, zoals jouw huisarts of een bekkenfysiotherapeut. Ze kunnen je helpen bij het vaststellen van de oorzaak van jouw symptomen en behandelingsopties voorstellen.
Waardoor wordt een darmstoornis veroorzaakt?
Darmproblemen, of het nu gaat om obstipatie of fecale incontinentie, zijn vaak alleen slechts symptomen en op zich geen ziekte. Het is belangrijk om de oorzaak van een darmprobleem te vinden. Soms is de oorzaak complex en zijn er veel factoren die invloed hebben. En soms kan het verband houden met bepaalde omstandigheden, zoals leeftijd, een bevalling of chirurgische interventie, of door ziektes, zoals neurologische aandoeningen.
Daarom is het belangrijk om niet zelf een diagnose te stellen, maar om de hulp van een zorgverlener in te schakelen die onderliggende oorzaken kan vaststellen en mogelijk kan behandelen.
Hieronder vind je een overzicht van de verschillende oorzaken en ziektes met betrekking tot darmstoornissen.
Anorectale misvorming en de ziekte van Hirschsprung
Bij kinderen geboren met anorectale malformaties (ARM) is de ontwikkeling van de anus en het rectum niet voltooid. De ziekte van Hirschsprung is een aangeboren afwijking waarbij zenuwcellen ontbreken in een deel van de dikke darmwand. Hierdoor kunnen de darmspieren niet ontspannen, ontstaat er een vernauwing en kan ontlasting zich ophopen. Dit leidt vaak tot ernstige verstopping (obstipatie) bij pasgeborenen. Deze aandoeningen vereisen doorgaans een operatieve ingreep. Na het ondergaan ervan hebben kinderen met ARM of de ziekte van Hirschsprung vaak nog steeds problemen met het onder controle houden van hun stoelgang.
Neurologische aandoeningen
Neurologische aandoeningen kunnen leiden tot symptomen van incontinentie of obstipatie. Sommige van de hieronder vermelde neurogene ziekten kunnen darmstoornissen veroorzaken:
- dwarslaesie
- multiple sclerose
- spina bifida
- ziekte van Parkinson
Na een darmoperatie
Na een behandeling voor rectumkanker (rectumresectie) kunnen problemen optreden. Iemand die worstelt met frequente of gefragmenteerde stoelgang, aandrang en problemen met uitscheiden, heeft een aantal typische symptomen van het “laag anterieur resectiesyndroom” (low anterior resection syndrome, LARS). Deze symptomen kunnen 3-9 maanden na een operatie aanhouden. In sommige gevallen blijven ze 18 maanden of langer bestaan.
Bevalling
Er kunnen problemen zijn bij de controle over de stoelgang als gevolg van schade aan de anale sluitspieren tijdens de bevalling, soms zelfs na een operatieve reparatie.
Door een of meer bevallingen kan een zwakke bekkenbodem ontstaan, waardoor de voorkant van het rectum uitstulpt in de achterwand van de vagina (rectokèle). Een rectokèle kan problemen veroorzaken bij het volledig legen van het rectum, wat kan leiden tot vegen in het ondergoed.
Leefwijze en leeftijd
Leefwijze kan ook de darmfunctie beïnvloeden. Gebrek aan lichaamsbeweging kan een zwakke bekkenbodem veroorzaken die fecale incontinentie veroorzaakt. Regelmatig sporten heeft een positief effect op fecale incontinentie en ook op obstipatie.
Voldoende inname van vocht en een uitgebalanceerd voedingspatroon, inclusief vezels, kan zorgen voor meer controle over de darmen.
Naarmate we ouder worden, verandert de darmfunctie en neemt het risico op obstipatie en fecale incontinentie toe. Darmstoornissen komen zeer vaak voor in de geriatrische populatie en daarom beschouwen veel mensen het ten onrechte als een normaal onderdeel van veroudering. Hierdoor zijn ouderen en hun familieleden vaak terughoudend bij het zoeken van hulp.
Welke invloed heeft een darmstoornis op jouw leven?
Een darmstoornis kan invloed hebben op de ervaren kwaliteit van leven.
Darmproblemen zijn meestal niet levensbedreigend. Maar ze kunnen zeker jouw dagelijkse leven beïnvloeden.
Leven met darmproblemen kan een aanzienlijke invloed hebben op de door jouw ervaren kwaliteit van leven, zowel op je persoonlijke leven als je hobby’s. Het kan ook leiden tot een verminderd vermogen om te werken. Veel mensen met darmstoornissen raken geïsoleerd. Ze slaan uitnodigingen af en doen niet mee aan sociale activiteiten, omdat ze bang zijn voor ongecontroleerde stoelgang.
Hygiëne
– Extra inspanningen en kosten voor hygiëneproducten zoals inleggers of luiers
– Behoefte aan speciaal ondergoed
– Voorzorgsmaatregelen met betrekking tot kledingkeuzes
Psychologisch
– Gevoelens van schuld / depressie
– Verlies van zelfvertrouwen
– Schaamte, verlegenheid
– Angst voor geurtjes en gebrek aan controle
Fysiek
– Beperkte fysieke activiteit
– Stoppen met sporten
– Geen wandelingen of fietstochten in het weekend
Werk
– Afwezigheid op de werkplek
– Verminderde efficiëntie en flexibiliteit
– Verlies van werk
Seksueel
– Vermijden van seksueel contact en intimiteit
Mobiliteit
– Planning op basis van toegankelijkheid van toiletten
– Thuis blijven, niet reizen of op vakantie gaan
– Gebrek aan flexibiliteit in het waar en hoe doorbrengen van vrije tijd
Sociaal
– Verminderde sociale interacties
– Isolatie
– Gebrek aan acceptatie door de buitenwereld
– Problemen in het gezin
Het kan frustrerend zijn om te leven met een “onzichtbare” ziekte die veel ongemak en hinder veroorzaakt en die moeilijk te herkennen kan zijn voor gezinsleden of vrienden, en zelfs voor zorgverleners. Voor de meeste mensen zijn darmproblemen nog steeds een taboe. Daarom krijgen sommige mensen geen hulp voor het behandelen van hun aandoening.
Bovendien zijn darmproblemen door darmfunctiestoornissen voor iedereen verschillend, waardoor het moeilijk is om effectieve behandelingen te vinden. Een manier om de kwaliteit van leven te verbeteren, is expert te worden op het gebied van symptomen. Zoek een goede zorgverlener die u kan ondersteunen en helpen. Breng ook je partner of andere naasten op de hoogte van jouw situatie.
Lees meer
Persoonlijke verhalen
Lees persoonlijke verhalen van kinderen, ouders en gezinnen die vertellen over hun ervaringen met het omgaan met darmspoelen als onderdeel van het dagelijkse gezinsleven.
Darmspoelen
Darmspoelen – soms transanale irrigatie (TAI) of rectale irrigatie (RI) genoemd, wordt al honderden jaren toegepast.
Onze producten
Vind de producten die zijn ontworpen om naadloos te worden geïntegreerd in het leven en die kunnen helpen om het gevoel van controle en zelfvertrouwen te herstellen.